Prof. Asaffaa Tafarraa Dibaabaa Eebbifame

(Oromedia, 10 Caamsaa 2015) Prof. Asaffaa Tafarraa Dibaabaa barumsa isaa xumuratee eebbifame.

Dhaloonnisaa Maccaa Lixaa, Oromiyaa kan taé Prof. Asafaa Tafarraa Dibaabaa, barreessa kitaabota hedduu taúun isaa beekamaa dha.

11260946_435407809971415_8035081183448804070_nGuyyaa kaleessaa yunivarsiitii Amarikaa keessa jirtu kan Biluumgiton’ jedhamtu keessatti dooktorummaasaa qabxii adda ta’e galmeessisuun eebbifameera. Qabxii hunda dursu galmeessisuusaatiinis waraqaa ragaa addaa dhang’iameera.

Prof. Asaffaan hayyoota Oromoo addunyaa kanarratti sammuu guddaa qaban keessatti ramadama. Oromoof qabeenyaa guddaadha. Seenaa Prof. Asaffaafi hayyoota keenya akka addunyaatti waan baay’eetiin adda ta’an bifa kitaabaatiin yeroo dhiyootti kan qopheessinee dhalootaaf raabsinu yoo ta’u, ammaaf jireenya Asafaarraa dhaloonni maal barata kan jedhuunan goolaba.

Maatii qotee bulaa keessatti dhalatee kan guddatee Prof. Asaffaa Tafarraa Dibaabaa, hayyuu dhaloota hedduu humneessee fi qare ta’uun beekamaadha.

Qabsoo barataan Oromoo kamuu dabarsu keessa nama dabarsedha. Gaaffii eenyummaa hedduu gaafataa nama tureefi sababa kanaafis yeroo gargaaraatti nama mana hidhaatti darbatamaa turedha. Kolleejjii Jimmaas barsiisaa ture. Booda kana yeroo Amarikaa deemuuf ka’etti ammoo Yunivarsiitii Finfinneettis barsiisaa ture.

Barattoota digirii jalqabaafi digirii lammataa ta’an haala gaariin nama barsiisaa tureefi falaasama Oromoon qabdu mara qotee baasuun hojjetee nama hojjechiisaa turedha.
1. Cimanii/jabaatanii barnoota ofiitti cichanii garaa diinotaa gubuu.
2. Ofitti amanamummaa guutuu qabaachuun mul’ata ofii sabaaf arjoomuu…
3. Namni dabafama haqaan gadi qabamu Waaqayyo/Rabbiin cinaasaa waan jiruuf lafa yaade ga’uufi kkf…

Egaa:

1. Prof. Asafaa Tafarraa Dibaabaa gara biyyaatti as deebitee dhaloota haaraa beekumsa dheebotaa jiru kana akka dheebuuf baaftu, atis akkuma warra kaanii biyya faranjiitti akka nujalaa hinhafne kabajaan sigaafanna.
2. Profeeseroonni Oromoo biyya ormaarraa faranjii barsiisaa jirtan dhaloota dhiiga keessan ta’ee sammuunsaa waan baay’ee uumuu utuu danda’uu barsiisota wallaalchifamoodhaan wallaalchifamaa jiranitti deebitanii akka barsiistan, ijaartan, guddistan ammas daddaballee isin gaafanna…
3. Ardiin Amarikaa,Awurooppaa, Awustiraaliyaa isheen sammuu hayyoota keenyaa bitaa jirtu hayyootaafi qaroowwan keenya gadi nuuf haalakkistu.
4. Mootummaan amma biyya kana bulchaa jirus hayyoota kanaaf waan isaan barbaachisu guuteefi hayyoota keenya yunivarsiitiitti akka nuuf dachaasu dhaloonni kun nifedha/nigaafatas.
5. Dhaloonni amma qixa irra jirrutti saba kenya keessa baane kanaaf falmuu, hojjechuufi carrraaquutu nurraa eegama..

Prof. Asafaa Tafarraa Dibaabaa baga gammadde/baga gammanne..CONGRATULATIONS!!!

11201854_435407876638075_7966219181475850872_n

11212648_435416396637223_2872524229083831797_o

Oromonni Melbourne waggaa 1ffaa OMN Kabajan

(Oromedia, 10 Caamsaa 2015) Hawaasti Oromoo Magaalaa Melbourne waggaa tokkoffaa hundeeffama Oromia Media Network kabajan.

Hawaasti Oromoo Melbourne hedduunis sagantaa kana irratti argamuun hirmaannaa fi birmannaa isanii mul’isanii jiru.

Sagantaa magaalaa Melbourne keessatti Caamsaa 9 bara 2015 keessatti gaggeeffame irratti hawaasti Oromoo magaalaa Melbourne heddumminaan hirmaatee qophicha miidhagsee jira.

Sagantaa kana irratti hoji gaggeessaan OMN, Ob Jawaar Mohaammad argamee haasaa taasiseera.
11212748_1663440737212926_1574890051317587855_nJawaar haasawaa isaa keessatti Miidiyaan Oromoo Network ummata Oromoo tajaajiluuf hundaaúu ibsee, hawaasti oromoos birmannaa fi hirammaannaa isaanii guddisanii jaarmiyaa dhimma Oromoo guddisan akka eeganii fi utuban hubachiise.
Miseensa Paarlaamaa Australia, Kan taán Ob Adam Bandit argamanii dubbii godhan keessatti gurmaínaa fi jajjabina hawaasa Oromoo dinqisiifataniiru.

Adam
Miseensi paarlaamaa kan biraa Danny Pearson sirna kana irratti dubbii dhageessisaniin hawaasa humneessuun guddinaa biyyaaf gahee olaanaa akka qabu eeran.

11215131_1663440623879604_8684415505080193859_nOb Danny Pearson Facebook isaa irratti dhaamsa dabarseen “a huge crowd at Flemington PS tonight for the Oromia Media Network Event- empowering local communities to have their own cultural institutions is a critically important step in improving the quality of life for our multicultural communities,” jedhee jira.

 
Sagantaa kana irratti deegagrsi hawaasa Oromoo kennan guddaa taúun hubatameera.

 

 

 

11059583_924825004206054_8194519557597443424_n

Haasawaa Jaal Daawud Ibsaa

የአሜሪካ መንግሥት ኦነግንና አብነግን፣ ግንቦት ሰባትን በአሸባሪነት አልፈረጀም፤ በአሸባሪነት ለመፈረጅ የሚያበቃ ማስረጃ አላገኘም

‹‹አሜሪካ በዴሞክራሲያዊ መንገድ የተመረጠን መንግሥት ያለምርጫ ሥርዓት በኃይል ለመጣል የሚደረግ ማንኛውንም ሙከራ ትቃወማለች›› ዌንዲ ሼርማን፣ የአሜሪካ ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር

35dff3203206a06e19af6434923cc250_L

ዌንዲ ሼርማን፣ የአሜሪካ ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር

የአሜሪካ የፖለቲካ ጉዳዮች ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዌንዲ ሼርማን ተቀማጭነቱ አሜሪካ የሆነውን ግንቦት ሰባትን ጨምሮ፣ የኦሮሞ ነፃ አውጪ ግንባር (ኦነግ) እና የኦጋዴን ብሔራዊ ነፃ አውጪ ግንባር (ኦብነግ) የመሳሰሉ

በመንግሥት በአሸባሪነት የተፈረጁ ድርጅቶችን የአሜሪካ መንግሥት እንደማይደግፍ አስታወቁ፡፡

ባለፈው ሳምንት ለሁለት ቀናት ጉብኝት አዲስ አበባ የተገኙት ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሯ ከአራት ዓመታት በፊት አሸባሪ የተባሉትን ድርጅቶች፣ በሚመለከት ‹‹አሜሪካ በዴሞክራሲያዊ መንገድ የተመረጠን መንግሥት ያለምርጫ ሥርዓት በኃይል ለመጣል የሚደረግ ማንኛውንም ሙከራ ትቃወማለች፤›› በማለት ለባለሥልጣናት አስታውቀዋል፡፡

በአሜሪካ ኤምባሲ በተለይ ለሪፖርተር በሰጡት ቃለ ምልልስ እንዳስታወቁት፣ መንግሥታቸው ግንቦት ሰባትን፣ ኦነግንና አብነግን በሚመከለት የኢትዮጵያን መንግሥት ሥጋት እንደሚጋራና ከመንግሥት ባለሥልጣናት ጋርም መረጃ እንደሚለዋወጥ አረጋግጠዋል፡፡ ይህም ሆኖ መንግሥታቸው እነዚህን ድርጅቶች በአሸባሪነት እንዳልፈረጀ ገልጸዋል፡፡

‹‹ድርጅቶቹን በአሸባሪነት ለመፈረጅ የሚያበቃ ማስረጃ አላገኘንም፡፡ እንደማስበው የኢትዮጵያ መንግሥት እነዚህን ድርጅቶች በሚለከት የያዘውን አቋም እንድንገነዘብ ይፈልጋል፡፡ እኛም እንዲሁ፡፡ በሕግ ማስከበር፣ በደኅንነት ጉዳዮችና በዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶች ላይ መረጃ እየሰጠናቸው ስለመሆኑ ማረጋገጥ ይሻሉ፡፡ እኛም የኢትዮጵያን አመለካከት እንረዳለን፤›› በማለት ለሪፖተር ገልጸዋል፡፡

‹‹ከግንቦት ሰባት ጋር ግንኙነት ያላቸው ግለሰቦች በአሜሪካ እንደሚኖሩ እናውቃለን፡፡ መንግሥት ያቀረባቸውን ሥጋቶች ተገቢነት ባላቸው መንገዶች እንደምንፈታቸው እናረጋግጣለን፤›› በማለት ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሯ ሼርማን ተናግረው፣ የተጠቀሱትን ሥጋቶች አሜሪካ በራሷ መንገድና አካሄድ መፍትሔ እንደምትሰጣቸው፣ እንደምትገነዘባቸውና ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋርም እንደምትጋራቸው አስታውቀዋል፡፡

በአዲስ አበባ ቆይታቸው ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ፣ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም፣ ከጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹም ጄኔራል ሳሞራ የኑስ፣ እንዲሁም ከጠቅላይ ሚኒስትሩ የፖሊሲ ጉዳዮች አማካሪ አቶ በረከት ስምዖን ጋር በፀጥታ፣ በዴሞክራሲና በሰብዓዊ መብቶች እንዲሁም በመጪው ምርጫ ጉዳዮች ላይ መነጋገራቸው ታውቋል፡፡

‹‹በ1997ቱ ምርጫ በርካቶች አዲስ ቀን መምጣቱንና ይህም ይበልጥ እየተሻሻለ እንደሚቀጥል ማሰባቸው ይሰማኛል፡፡ እርግጥ ኢትዮጵያ ውስጥ ችግሮች መፈጠራቸው አልቀረም፡፡ በምርጫው ነፃ፣ ፍትሐዊና ተዓማኒነት ላይ ሥጋቶች አሉ፤›› ያሉት ምክትል ሚኒስትሯ፣ ‹‹ተስፋ የምናደርገው ግን ምርጫው የሚፈለገውን እንደሚያሟላ ነው፤›› በማለት ገልጸዋል፡፡

ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሯ ሼርማን በኢትዮጵያ ስለታሰሩት ጋዜጠኞችም ያላቸውን ሥጋቶች ሳይገልጹ አላለፉም፡፡ ‹‹ሁሉም አገር የራሱ የፍትሕ ሥርዓት ስላለው ያንን እናከብራለን፡፡ ሆኖም በሌሎች የአፍሪካ አገሮች ውስጥ ከታሰሩት ጋዜጠኞች በላይ ኢትዮጵያ ውስጥ የታሰሩት በርካታ ናቸው፤›› ብለዋል፡፡ ከዚህም ባሻገር ተቃዋሚ ፓርቲዎች እውነተኛ ተቃዋሚ ለመሆን የሚያስችላቸውን ምኅዳር ስለማግኘታቸውም ሥጋት መኖሩን አውስተዋል፡፡

‹‹ሰባ አምስት ተቃዋሚ ፓርቲዎች ኢትዮጵያ ውስጥ ስለመኖራቸው ማወቃችን ያስደስተናል፤›› ያሉት ሼርማን፣ ጠንካራና ቁርጠኛ ፓርቲ ስለመኖሩም ያላቸውን ሥጋት ገልጸዋል፡፡ ኢትዮጵያ በዴሞክራሲ ረገድ ገና አፍላ በመሆኗ በጊዜ ሒደት ይህ እየበሰለ ሄዶ የፖለቲካ ፓርቲ ሥርዓቱም እውነተኛ ምርጫ ለሕዝቡ እንደሚያመጣ እምነታቸው መሆኑን አስታውቀዋል፡፡

በሲቪል ማኅበረሰቡ በኩል እየተከናወኑ ያሉ ሥራዎችን ያወደሱት ሼርማን፣ መንግሥትን በማስገደድ ረገድ፣ ችግሮችን በመፍታትና ድምፅ ለሌላቸው ሰዎች ተሟጋች በመሆን የሲቪል ማኅበራት የሚወጧቸውን ተግባራት የሚያስመሰግኑ ናቸው ብለዋል፡፡

የአፍሪካ ቀንድን በሚመለከት ሼርማን እንዳብራሩት፣ ሰላምና መረጋጋትን ለማስፈን የአካባቢው አጋርነት ወሳኝ ነው፡፡ በተለይ በደቡብ ሱዳን የተከሰተውን ቀውስ በማስመልከት ሲናገሩም፣ የአሜሪካ መንግሥት የትኛውንም ዘዴ በመጠቀም ተፋላሚዎቹን ወገኖች ወደ ሰላማዊ መፍትሔ ለማምጣት እንደሚጥር አስታውቀዋል፡፡

 http://ethiopianreporter.com/index.php/news/item/9488-%E2%80%B9%E2%80%B9%E1%8A%A0%E1%88%9C%E1%88%AA%E1%8A%AB-%E1%89%A0%E1%8B%B4%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%AB%E1%88%B2%E1%8B%AB%E1%8B%8A-%E1%88%98%E1%8A%95%E1%8C%88%E1%8B%B5-%E1%8B%A8%E1%89%B0%E1%88%98%E1%88%A8%E1%8C%A0%E1%8A%95-%E1%88%98%E1%8A%95%E1%8C%8D%E1%88%A5%E1%89%B5-%E1%8B%AB%E1%88%88%E1%88%9D%E1%88%AD%E1%8C%AB-%E1%88%A5%E1%88%AD%E1%8B%93%E1%89%B5-%E1%89%A0%E1%8A%83%E1%8B%AD%E1%88%8D-%E1%88%88%E1%88%98%E1%8C%A3%E1%88%8D-%E1%8B%A8%E1%88%9A%E1%8B%B0%E1%88%A8%E1%8C%8D-%E1%88%9B%E1%8A%95%E1%8A%9B%E1%8B%8D%E1%8A%95%E1%88%9D-%E1%88%99%E1%8A%A8%E1%88%AB-%E1%89%B5%E1%89%83%E1%8B%88%E1%88%9B%E1%88%88%E1%89%BD%E2%80%BA%E2%80%BA

Tarkaanfii Sukanneessaa Libiyaa Keessatti Fudhatame Irratti Ibsa ABO

10/stm – abo/2015

22/04/2015

OLF_ABO_Logo

Lammiilee mootummaa dirmatuu fi lammii dhaqqabuuf dhihooti hin qabne, rakkoo fi hiraara jalaa of baasuu fi abdii nuuf dabra jedhuun gammoojjii hamaa qaxxaamuree Libiyaa gahe irratti tarkaanfii sukaneessaa ISIS (Mootummaa Islaamaa) ofiin jedhuun lammiilee Saboota Iyophiyaa irratti fudhatame tarkaanfii namoomaa ala kan tahee fi dhala namaa kamuu irraa hin eegamne waan taheef ABO gadi jabeessee balaaleffata. Gochaan bineensummaa akkanaa ulaagaa kamiinuu fudhatama kan hin qabne tahuus dabalee hubachiisa. Tarkaanfii loogummaa amantii irratti hundaa’uun namoota harka qulleeyyii fi sivilii irratti fudhatame kanaan gadda itti dhaga’ame maatii lammiiwwan gaaga’amni irra gaheef ibsaa jajjabina hawwaaf. Loogummaa bifa kamuu ummataa fi lammiilee miidhu kamuu jabinaan kan dura dhaabbatu tahuus mirkaneessa. Hiree kanaanis hundee rakkoo lammiilee Itophiyaa balaaf saaxile kana hawaasni addunyaa akka hubatu yaadachiisuu fedha.

Empaayerri Itophiyaa empaayera bittaan abbaa irrummaa irratti dagaagee lammiileen mirga dhablee taasifamuun keessatti hiraarfaman,

Biyya hacuuccaan siyaasaa fi dhiittaa mirga ummata fi ilma namaa hadhaawaa tahee keessatti gaggeeffamu tahuu irraa fi tarree biyyoota hiyyeeyyii keessaa bahuu dadhabuu irraa lammiileen dhibbeentaa 40 ol tahan hiyyummaa maayyiin keessatti dhama’aa jiraatan,

Empaayera saaminsaa fi malaammaltummaan keessatti saaree murni bicuu keessatti duroomee, wayyabni keessatti hagabee jiraatu,

Empaayera ummatoota biyyattii keessaa kan miliyoonotaan lakkaa’aman har’ayyuu gargaarsa alagaan jiraatuuf dirqaman keessa jiraatan,

Biyya bilisummaan ummatootaa fi matayyaa kabajamuu hanqatuu irraa barattootni, beektotni, gazexessotni, hogganootni jaarmayoota siyaasaa keessatti hidhaman, ajjeefamanii fi dararaman, Empaayera mirgi walaba tahanii bakka bu’aa ofii filatuun abjuu itti tahe, lammiileen kan hin beeknee fi hin feene filuuf itti dirqisiifaman, filannoo fakkeessiin hawwaasa addunyaa sobaa jiraatuun filmaata itti tahe,

Empaayera mootummaan Heera ofiif raggaase cabsuu dhaan dhimma amantii keessa harka naqatee matootii amantii sirna abbaa irrummaaf amanamoo tahan amantoota irratti muudamanii fi kan mootummaan dhimma amantii keessa seenuu hin qabu jedhan ari’amanii fi hidhaman tahuu irraa lammiileen biyyaa kumoota dhibbaan keessaa baqatan taatee jirti.

Madda rakkoo empayera Itophiyaa kanneen hubatanii hanga furmaata itti hin goonetti lammiileen biyya isaanii dhiisanii furmaata mataa barbaacha baqatuun hin dhaabbatu. Namni biyya isaa irra biyya hin beekne hin filatu. Kabajaa lammummaas salphinaan kan jijjiiru, lammii fi ummata ofii irra alagaa filatnoo duraa godhatus hin jiru. Kan biyyaa fi ummata isaa irraa isa baqachiisu dhiibbaa siyaasaa irra gahuu, lafa isaa irraa ari’amuu fi hiyyummaa saaminsaa fi cunqursaa irraa madde dha. Biyya ofii irratti alagoomfamuu irraa baqattummaa filmaata godhata.

Har’a lammiileen Itophiyaa hedduu dhiibbaa mootummaan irraan gahuun jireenyi itti hadhaawuufi iggitii jireenyaa dhabuu irraa mootummaa Wayyaanee hadheeffatuu fi balaaleffatuun osuma beekanii du’atti adeemaa jiran. Itophiyaa keessa jiraachuu fi osoo baqatanii du’uun garaagarummaa dhabuu irra du’a filatan. Kana irraa lubbuu ofii kennanii Barahaa Saahil qaxxaamuranii kan Libiyaa seenan kumootaan lakkaa’aman. Galaana Diimaa cehuun Yaman keessatti lola gidduutti qabamanii kan hiraaraa jiran kumoota kudhanootaan lakkaa’amu. Kanneen malees kumoota hedduun kan lakkaa’aman biyyoota akka Afriikaa Kibbaa, Gidduu Gala Bahaa, Keenyaa, Sudaan, Somaalee fi biyyoota biroo keessatti jireenya salphinaa fi gadadoo keessatti argaman. Baqattootni hedduun kan dubbatuuf dhabuu irraa ukkaamame hafe malee bakkayyuutti guyyuu ajjeefamaa turan, ajjeefamaa akka jirani beekamaa dha.

Dhumiinsi suukanneessaa Ebla 19, 2015 garee ISIS jedhamuun lammiilee saboota Itophiyaa irratti gaheef gareen tarkanfii fudhate gaafatamaa isa duraa tahullee mootummaan Itophiyaas dhumiinsa lammiilee fayyaaleyyii irra gaheef gaafatama dha. Biyya isaanii keessa akka nagaan hin jiraanne taasisuun dhumiinsaaf kan saaxile mootummaa kana waan taheef.

Empaayera sirna abbaa irrummaan durfamtu, bulchiinsi gaarii keessa hin jirre, dimokraasiif masaanuu taate keessa kan jiraatuu barbaadu hin jiru. Kana irraa ti empaayera kana keessa jiraatuu irra baqattummaan kan filmaata lammiiwwanii tahe. Sirna nama nyaataa kanatti deebi’uu irra dhumuu filatuun baqattootaa ammo mootummaan Wayyaanee ummatoota biratti jibbamaa fi balaaleffatamaa tahuu ifatti mirkaneessa.

Kanaaf hanga empaayera Itoophiyaa keessatti jijjiiramni hundee hin argamnetti jireenya wayyaawaa hawwuudhaan osoo baqa yaa’anii gammoojjii Saahil keessatti dhabamuun, Galaana Diimaa fi Mediteraniian keessatti dhumuun, gartuu finxaaleyyiin ajjeefamuu fi gorra’amuun hafuu hin danda’u. Kan dhumiinsa lammiiwwanii fi baqa hambisu sirna empaayera Itophiyaa irratti of irroomsee jiru hundeen jijjiiruu danda’uu qofa tahuu ABO jabeessee hubachiisa.

Dhumiinsa lammiilee irra gahe kana mootummaan Wayyaanee ittiin siyaasaa fi diplomasiin daldalee umrii bittaa isaa dheereffatuuf itti gargaaramuu irra dabree hundee rakkoo lammiilee biyyaa baqachiisaa jirutti furmaata soqaan hin eegamu. Waan taheef ummatootni Itophiyaa walii galaa miidhaa irra gahaa jiru kana hubatuun furmaata itti barbaaduu irratti qabsaa’uun alatti filmaatni 2ffaa kan hin jirre tahuu ABO hubachiisa. Kana waliinis hawaasni addunyaa gargaarsi bifa gara garaa mootummaa abbaa irree kanaaf arjoomaa jiran lammiilee biyyaa miidhaa jiraachuu akka hubatan yaadachiisa. Furmaata kabeebsaan rakkoo Itophiyaa furuuf yaalii godhamu irratti yeroo fi qabeenya qisaasuu irra furmaata hundee argamsiisuuf ummatootaa Itophiyaa fi jaarmayoota bilisummaa fi dimokraasiif qabsaawaan waliin akka hojjatan ABO gaafata.

Mayii irratti ummatni Oromoo haalleen ulfaatoo fi wal xaxoo tahan qormaata jabaa saba tokkoo fi akka namaattis gaaddiisa yaaddoo uumaa jiranii fi nannoo keenyaa fi addunyaa kana irratti dorrobaa jiru kana hubatuun halleen adda addaan osoo hin butamne mirga isaa kabajchiisuuf qabsoo isaa kan wareegama kitilaan itti baasee gabbifatee asiin gahe bakkaan gahuuf galii isaa bilisummaa fi walabummaa qofa of fuulduratti ilaaluun harka wal qabatee akka socho’u ABO gadi jabeessee hubachiisa. Ummata fi ilma namaa kamiifuu kabajaa qabatuun bakka jiru hundatti jarmayaa isaa fi walii isaaf dirmatuun akka socho’u hubachiisa.

IBSA ABO PDF Tarkaanfii suukanneessaa Liibiyaa keessatti fudhatame irratti Ibsa ABO

Injifannoo Ummata Oromoof!

Adda Bilisummaa Oromoo

Ebla 22, 2015

(Oromedia, 19 Ebla 2015) Guyyaa Gootota Oromoo fi mirga namoomaa  biyya Nezerlaandi, magaalaa Amersfoortitti kabajame.

11146272_803057123110792_7337549938502180284_nAyyaana kana irratti dhaabbatni UNPO jedhamu miidhaan ummata Oromoorra gayaa jiru akkataa Chaartera Dhaabbata Mootummoota Addunyaa (UN Charter) fi waliigalteewwan addunyaa biyyootni addunyaa mallatteessaniin (kan Itoophiyaanis mallatteessiteen) yoo ilaallamu yaaddessaafi gaddisiisaa taúun ibse.

Jaarmichi akka dubbatetti, Ummatni Oromoo waliigalteewwan Mirgoota Namoomaa, Diinagdeefi Hawaasummaa Itoophiyaan mallatteessite bu’uura godhachuudhaan falmiifi dhiibbaa taasisuu akka danda’amu eeraniiru.

Ebli 15 Seenaa qabsoo ummata Oromoo keessatti iddoo olaanaa qaba. Guyyaa hooggansi ol’aanaan abbaa biyyummaafi mirga namummaa Oromoo kabajsiisuuf ka’e itti wereegame, guyyaa kaayyoo Oromummaa malee amantiin gargar hin baanu jechuun goototni Oromoo itti wereegamani dha.

Guyyaan kun bara baraan qophii addaddaatiin kabajamaa/yaadatamaa oola. Mirga abbaa biyyummaa sarbauu keennaan guyyaa akkanaa kanas ummata keenna keessatti kaayyoo isaan wereegamaniif ibsuun kabajuun hin danda’amne. Har’a qaanqeen Kaayyoon Jaallewwan qaqqaaliin itti wereegamaniifi har’allee itti wereegamaa jiran ummata Oromoo bira dabree addunyaafillee dhageettii guddaa ta’eera.

Namooti sirna kana irratti argaman akka ibsanittis,  ”dubbiifi mataa abbatu sochoofata” akkuma jedhamu, abbaa biyyumaa Oromoo mirkaneeffachuuf sochiin, kutannoofi ga’een tokkoo tokkoo ilmaan Oromoo murteessaa dha,

Kana waan ta’eef, Oromoon bakka jirutti, dhaamsa jaalleewwan wereegamnii qabatee galma gayiinsa isaatiif cichoominaan hojjachuu qaba.

Seenaa Ad Ayyaluu Ittisaa (1968-2015)

(Oromedia, 14 Ebla 2015) Aadde Ayyaluu Itisaa Abbaa ishee Obbo Ittisaa Deebisaa Jiraataa fi Harmee ishee Aadde Jaal’ee Lataa Toleeraa irraa bara 1968 GC haala amma waamamuun Godina shawaa lixaa Aanaa Calliyaa Ganda Qotee Bulaa Tulluu Kosorruu jedhamu keessatti dhalatte.

Seenaa Ad Ayyaluu Ittisaa (1968-2015)

Seenaa Ad Ayyaluu Ittisaa (1968-2015)

Akkuma umuriin ishee barnootaaf gaheen mana barumsaa sadarkaa 1ffaa M/Tulluu maraa, Sadarkaa jidduu galaa magaalaa Geedoo M/Caacaa, sadarkaa olaanaa Amboo fi magaalaa Finfinnee Mana barumsaa Kokoba tsabaa jedhamutti xumurte.

Akkasumas bara 1991 yeroo mootummaan dargii kufe irraa eegalee, miseensa Adda Bilisummaa Oromoo(ABO) ta’uun socha’aa kan turte yoo ta’u, haaluma kanaan bara chaarteraa waraan ABO muraasa Shaambal Yohaannis Moosisaan fi Obbo Sanyii Bakkasheen hoogganamu fi jiddugala Oromiyaa socho’aa kan tureef garee mahaandisummaan dirqamarra otoo jirtuu haxxee diinni hidheen shaambal Yohaannis Moosisaa yoo ajjeefamu, Qabsooftuu Ayyaluu Ittisaa qabamuun gara mana hidhaa karchallee Magaalaa Ambootti geeffamtee qaruuraa caccabaan  rifeensa mataa irraa haaduun dararama hamaa irraan ga’an. Akka kanaan, artistii beekamtuu fi jaalatamtuu Ilfinash Qannoofaa waliin karchallee Amboo keessatti dararama argaa turan.

Erga hidhaa irraa hiikamtees sodaa tokko malee, gara magaalaa finfinneetti deebi’uun dhoksaan hojii qabsoo itti fufte. Haaluma kanaan Waldaa Maccaa fi Tuulamaa keessatti miseensa guutuu ta’uun koree adda addaa keessatti sadarkaa adda addaa irratti itti gaafatammummaa fi miseensummaan socho’aa turte.

Haala jireenyaa mo’achuuf waajjira mootummaa Oromiyaa waajjira qabeenya uumamaa yeroosana jedhamee beekamu keessatti qacaramtee hojii yoo eegaltes shakkii miseensummaa ABOn dararaa yeroo dheeraa booda waajjira kamiyyuu akka hojjechuu hin dandeenye karaa mootummaa gita bittuu wayyaaneen akkeekkachiifamuun hojii dhaabde. Kun otoo ishee hin jilbeeffachiisiin ammas hojii qabsoo harka lafa jalaan gaggeessuu eegalte.

Aadde Ayyaluun Waldaa Machaa fi Tuulamaa keessatti kallattiin hojii aadaa fi seenaa guddisuu raawwataa turte. Haaluma kanaan otoo jirtuu, bara 2004 yeroo hooggantaatnii fi Baratootni Oromoo yuunversiitii fi gaazixeessonni Oromoo  hidhaman, Aadde Ayyaluunis maatii ishee nama lama waliin gara mana hidhaa Maa’ikelaawwiitti darbamte.

11136688_436287523197152_6468596247557867621_n

Seenaa Ad Ayyaluu Ittisaa (1968-2015)

Achiinis hooggantootaa WMT fi shamarreen qabsaa’ota Oromoo bebbeekamoo kan akka Aslii Oromoo, Feeruzaa Abdii, Sinqee…., Ayishaa…… jedhaman faa waaliin Karchallee Finfinnee, fi  Mana hidhaa Qaallittii erga turtee booda bara 2007 hidhaa waggaa sadii booda bilisaan hiikamte. Sanaa boodas yeroo adda addaatti hiriyyoonni ishee biyyaa akka baatu itti himan illee biyya abbaakoo diinaa gadhiisee hin bahu jechuun harkatti didaa turte.

Aadde Ayyaluun erga hidhaadhaa baatees doorsisaa fi sodaachisoo wayyaaneef harka otoo hin kennine socho’aa waan turteef dhuunfaanis ta’e waajjira kam iyyuu hojjechuu akka hin dandeenye wayyaanotaan waan itti murtaa’eef hanga gaafa lubbuun ishee dabartuutti gargaarsa maatiin jiraachuu turte.

Aadde Ayyaluun dubartoota qaqqaalii qabsoon Oromoo horate keessaa tokko fi mana dhaabuun bilisummaa booda amantaa jedhu kan qabduu fi hanga lubbuunshee darbe kanatti mana kan hin dhaabbanne ta’uu seenaan ishii ragaa baha.

Aadde Ayyaluun dhukkuba tasaatiin Ebla 12 bara 2015 Finfinneetti addunyaa kana irraa addaan baate; sirni awwaalcha ishii Ebla 14 bara 2015 bakka firoottanii fi jaallan ishii argamanitti qeée dhaloota ishiitti raawwate.

Aadde Ayyaluun nama hawaasa keessatti jaalatamtu turte; Waaqayyo maatii fi jaalleewwan qabsoo isheef jajjabina haa kennu.

Qabsaa’aan ni kufa; qabsoon itti fufa.

Aadde Ayyaluu Ittisaa addunyaa kana irraa boqotte.

(Oromedia, 13 Ebla 2014) Barreessituu Waldaa Machaa fi Tuulamaa kan turte, Aadde Ayyaluu Ittisaa dhukkuba akka tasaatiin Ebla 12, bara 2015 addunyaa kana irraa boqotte.

11136688_436287523197152_6468596247557867621_nAadde Ayyaluun aadaa fi eenyummaa saba Oromoo guddisuu keessatti  guyyaa tokko illee boodatti jettee hin beektu.

Yeroo barreessituu Waldaa Maccaa fi Tuulamaa turtes,  sababa sabboonummaa, jabinaa fi kutannoo ishiitiin akka hidha akeessatti gidirfamtu itti murtaa’ee ture.

Keessayyuu, bara 2004 haga 2007 hoggantoota Waldaa Maccaa fi Tuulamaa, gaazexeessitoota Oromoo fi barattootaa Oromoo Yunvarsitii addaddaa keessaa hidhaman waliin hidha akeessa kan ture, Aadde Ayyaluun, dhuma irrattis bilisaan akka gadhiifamte ni yaadatama.

Hidhaan garuu Aadde Ayyaluu daran jabeesse malee duubatti hin deebifne.

Bara 1992 irraa qabee, manneen hidhaa Amboo, Maa’ikelaawwii, Qaallittii fi manneen hidhaa dhoksaa wayyaanee adda addaa keessatti dararamaa turte.

Adde Ayyaluun sabboontuu fi qabsooftuu hiriyaa hin qabne, guyyaa tokkoofillee kan diinaaf hin gugguufne onnattuu fi xiiqoftuu turte. Bultii ijaarrachuun bilisummaa booda jechuun jireenya qofaa filattee ilmaan Oromoo mana barumsaa fi hojii adda addaa irraa hidhamanii fi ariyataman waliin hidhamaa fi rakkachaa turte.

11148601_10206687546573544_8122092397475200216_nAadde Ayyaluun hidhaa kamiifuu otoo hin jilbeeffatiin qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti bara chaarteraa irraa eegaltee otuu addaan hin kutiin hirmaannaa guddaa gochaa turte.

Aadde Ayyaluu Ittisaa arjaa, jaalattuu sabaa, sabboontuu, kutattuu, of-kennituu qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti qooda olaanaa gumaachaa turte, fakkeenyummaan kunis kan jireenya ishii guyyuu keessatti mulátaa ture ta’uu seenaa ishee irraa ni hubatama.

Sirni awwaalcha ishee, bakka dhaloota ishee, Oromiyaa giddu galaa, Aanaa Calliyaa, bakka Gooban jedhamutti gaafa Ebla 14, 2015 akka raawwatu beekameera.

Ad Ayyaluun jaalalaa fi kabajaa aadaa Oromoof qabdu irraa kan ka’e sabboontota Oromoo biratti haadha Irreechaa jedhamtee akka beekamti ture.

Gulaalaan Oromedia maatii fi hiriyyoota ishee qabsoo bilisummaa Oromootti jiraniif jajjabina hawwina.

Xindachee: Burraayyuu

(Oromedia, 11 Ebla 2015) Gosni Buraayyuu fi naannoo isaa keessa ture Kurnan Gullallee-ti. Dur qeyeen goota Oromoo Gullallee, kan Tufaa Munaa naannoo kanatti argamaayyu. Amma Buraayyuu irraa kaatanii Gafarsa Tufaa Munaa bira kuttanii wantee 30 irratti magaalattii Koloboo (2) – tan warri qawween biyya keenya qabate kiristinnaa kaasuun, “Mannaagashaa” jedheenii seentu.
Kuunnoo, gaarri guddichi garaa waaqaatti (samiitti) ijaajjee karaa harka bitaatiin isintti muldhatu sun “Hococa” jedhama. Tulluun dheeraan qaramee ol-dheeratu sun immoo “Tulluu Koloboo“-ti. Yommuu Koloboo irraa baatan gaarri dheeraan karaa lixaatiin isinitti muldhatu sun “Gooroo Dandii” jedhama. Kun isinitti dhiyoo wayii hin seyinaa, bakka amma jirtan kana irraa kiilomeetira 100 fagaatee, naannoo Afran Walisoo keessatti kan argamu. Goodaan gooroo dheeraa kanaa fi bakka jirtaan jidduu jiruu kun, “Goodaa Bachoo” biyya xaafii fi biyya jagnootaa-ti.
Amma kunoo “Marfata” keessa marfattanii gara magaalaa Hoolotaatti deemaa jirtu. Bakka kanatti leenci Oromoo Kabbadaa Buzunash, marfateetoo Xaaliyaanii Biyya Gadaa qabatte san kan kashakkashaa ture. Walaloo uummata Oromoo kan bara sanii yoon amma tokkoo isaa qofa harka isin buuse, na eebbisuun keessan hin oolu!
                                      Kabbadaa Buzunashii
                                      Yaa Kabbuu Buzunashii
                                      Xaaliyaan Shaggar lixxee
                                      Buupphaa fi indaanqoo fixxee
                                     Koo qabi qixxumashii!                        
                                     Kabbadaa Buzunashii
                                    Goorootti dachaase hundumashii!
Ob Taammanaa Bitimaa har’as arfii qalama isaatiin waan qotee baasaa jiru qaba; Xindachee: Burraayyuu-bal’insa isaa dubbisuuf kunoo itti dhiyaadhaa; dubbisa gaarii!

Irreechi Arfaasaa Tulluu Furiitti Kabajame

(Oromedia, 6 Ebla 2015) Irreechi Arfaasaa haala hooáa fi gammachiisaan Dilabat Ebla 5, bara 2015 Tulluu Furii irraatti kabajameera.

Irreechaa Arfaasaa Tulluu Furii 2015 (4)Maddi keenya Finfinnee akka nuuf gabaasetti, Ayyaana Irreechaa Arfaasaa Tulluu Furii irraatti kabajamee kana irratti ummati hedduun argameera.

Akka aadaa Oromootti, Irreechaan yeroo bonni dhumatu kabajamu kun nagaan bona keessa darbanii gara gannaatti dhiyaachuuf Waaqa itti galateeffatanii dha.

Abbootiin Gadaas sirna kana irratti eebba gabbinaa namaa fi sa’aaf kan dhiyeessan taúu beekameera.

Ayyaanni Irreechaa waggaatti yeroo lama -Birraa fi Arfaasaa keessa kan kabajamu taéen beekamee dha.

Irreechaan Birraa kan ganna keessaa nagaan darbanii birraatti ce’uuf  Waaqaaf galata itti galachanii dha.

Irreechi Arfaasaas akkuma Irreechaa Birraa kan  ummanni gamtaan Tulluu irra ba’ee, bona jabaa keessaa gara gannaatti nagaan ceesisuuf kan itti Waaqa galateeffatan Guyyaa Galatoo  ti.

Sirni gamtaan Irreeffannaa kun osoo dhiibbaa amantii fi sirna bulchiinsa alagaatiin hin dhorkamiin dura Oromoon naannoo qubatee jiru maratti ni irreeffata ture.

This slideshow requires JavaScript.

%d bloggers like this: